Te Keri Awa: Te Maimoatanga me te Whakamaroke i te Para i roto i ngā Kaupapa Whakaora Taiao

1. Te Papamuri me te Hiranga o te Keri Awa

He mea nui te keri awa i roto i te whakahaere taiao wai, ā, e whakamahia whānuitia ana i roto i te whakaora awa o ngā tāone, te whakahaere waipuke, te whakaora wai haunga pango, me te tiaki pūnaha wai whenua.

Mēnā ka roa te whakamahinga, ka āta kohikohi haere ngā paru ki te takere o te awa, ka whakaitihia pea te kaha o te waipuke ki te tuku wai, ā, ka pā kino hoki ki ngā pūnaha rauropi wai me ngā taiao huri noa.

Nō reira, he mea nui ngā mahi keri kua whakaritea pai me ngā tikanga maimoatanga paru tika kia whai hua ai te whakaora i te awa me te maeneene o te whakatinanatanga o te kaupapa.

 

2. Ngā Āhuatanga Taketake o te Parapara i Keria

He rerekē rawa te paru i puta i te wā keri awa i te paru o ngā tipu maimoatanga waipara tuku iho, ā, e whakaatu ana i ēnei āhuatanga:

- He nui te makuku

He maha ngā wā ka whakamahia ngā tikanga waipēhi, māku rānei hei keri, ā, ka puta he paru he nui te wai, he pai hoki te rere.

- He uaua te hanganga, ā, he ngoikore te ōritetanga

 Tērā pea kei roto i te paru ngā onepū rauropi, te onepu pai, te humus, me ētahi atu poke, e rerekē ana ō rātou āhuatanga i runga i te wāhanga awa me te hohonu o te keri.

- Ngā whakaritenga maimoatanga e hangai ana ki te kaupapa me te arotahi

Ko te keri awa he mahi e whakahaerehia ana i runga i te kaupapa, ā, ka nui ake te hiahia mō te whakaiti i te rahinga paru me te whai huatanga o te kawe waka.

E whakaatu ana ēnei āhuatanga i te hiranga o te whakamaroke wai whai hua i ngā wāhanga maimoatanga o muri.

 

3. Te Tūranga o te Whakamaroke i te Para i roto i ngā Kaupapa Keri Awa

I roto i ngā kaupapa keri awa, ehara te whakamaroke paru i te mahi takitahi anake engari he taahiraa matua waenga e hono ana i ngā mahi keri ki te kawe me te whakakorenga whakamutunga. Ko ōna mahi matua ko:

- Te whakaiti i te nui o te makuku me te rahinga kawe

Mā te whakamaroke wai ka tino whakaitihia te rahinga o te paru, ka āwhina anō hoki ki te whakaiti i ngā utu mō te kawe me te whakakorenga.

- Te whakapai ake i ngā āhuatanga whakahaere paru

He māmā ake te whakarārangi, te kawe, me te rongoā anō i te paru kua maroke te wai.

- Te arotau i te whakahaeretanga o te pae

Mā te whakaiti i te turuturu me te waipuke mai i te paru wai ka āwhina i te whakahaere i ngā mōrearea parahanga tuarua i te papaanga.

Ka pā tika te pumau o te mahi whakamaroke wai ki te whai huatanga whānui o te kaupapa me te ahunga whakamua o te hanganga.

 

4. Ngā Whakaaroaro mō te Whakamahinga o ngā Pēhi Tātari Whitiki i roto i te Keri Awa

I te mea he nui te makuku me ngā whakaritenga tukatuka kukū o te paru kua keria, he maha ngā wā ka whakamahia ngā mīhini tātari whitiki hei tētahi o ngā kōwhiringa whakamaroke wai e tika ana mō ngā kaupapa keri awa. Ko tā rātou whakamahinga e hangai ana ki ngā mātāpono e whai ake nei:

- He tukanga e whakakotahi ana i te whakahekenga ā-papa me te pēhi ā-ringa

Mā te whakakotahitanga o ngā rohe kaha ā-papa me ngā rohe pēhanga ka taea te tuku mārire i te wai kore utu mai i te paru.

- Te mahi tonu e tika ana mō te maimoatanga nui

He tino pai mō te tukunga paru tonu i te wā e mahi ana i te keri.

- He hanganga tino māmā mō te whakahaere me te tiaki i te papaanga

Te tuku ngāwari mō ngā whakaritenga kaupapa keri rangitahi, ā-wāhanga-tūturu rānei.

I roto i te mahi, me arotakehia te kōwhiringa taputapu i runga i ngā āhuatanga o te paru, te kaha ki te tukatuka, me ngā āhuatanga o te papa.

 

5. Te Uara Hangarau o te Whirihoranga Pūnaha Whakakore Wai Tika

Mā te whirihoranga tika o ngā taputapu whakamaroke wai me ngā pūnaha āwhina, ka taea e ngā kaupapa keri awa te whakatutuki i ētahi painga mahi:

- Te whakaiti i te nui o te paru me te whakaiti i te kawenga kawe i raro i te awa

- Te whakapai ake i te ma o te papaanga me te whakahaere mahi

- He ngāwari ake mō ngā kōwhiringa whakakorenga, whakamahinga anō rānei i muri mai

Koia te take e nui haere ai te hiranga o te whakamaroke i te paru i roto i ngā kaupapa whakaora awa o ēnei rā.

 

Te keri awahe mahi nui tāna i roto i te whakaora i te taiao wai, me te whakapiki ake i ngā tono hangarau ki ngā tukanga maimoatanga paru. Hei wāhanga matua i roto i ngā kaupapa keri, he pai te hoahoa me tengā pūnaha whakamaroke wai e whakahaerehia pono anaāwhina ki te whakapai ake i te whai huatanga whānui me te kounga o te kaupapa.

I ngā mahi tūturu, me whakawhanake tonu e ngā tīma ngaio ngā otinga hangarau whakamutunga i runga i ngā āhuatanga motuhake o te kaupapa.

 

Te Keri Awa: Te Maimoatanga me te Whakakorenga Wai


Wā tuku: Hakihea-26-2025

Uiuitanga

Tuhia tō karere ki konei ka tuku mai ki a mātou